zondag
24 november 2019

11:00 - 13:00 uur

A-serie

Geroemd om hun muzikale speelplezier, natuurlijke flair en hun loepzuivere en ambachtelijke spel, waarin ze zoeken naar het uiterste. Samen met schrijver Jan Brokken brengt het Berlage Saxophone Quartet het succesvolle programma ‘De weg naar de vrijheid’: de schrijver leest episodes uit zijn boeken, de musici begeleiden dat met muziek van onder andere Pärt, Sjostakovitsjen de Koerdische componist Tawfiq. Verhalen en muziek over zoektochten naar vrijheid gaan hand in hand.

PROGRAMMA
Modest MoessorgskiScherzo
Erwin Schulhoff Alla Tarantella uit 5 Stücke für Streichquartett
Hawar Tawfiq De Tocht (gecomponeerd voor dit programma)
Arvo Pärt Fratres
PAUZE
Dmitri Shostakovich Strijkkwartet no. 8 in c klein, opus 110
I Largo, II Allegro molto, III Allegretto, IV Largo, V Largo
Hanns Eisler Allegro uit de 6e Orchestersuite (arr. Christoph Enzel)

  Alle arrangementen, met uitzondering van die van Eisler, zijn gemaakt door Peter Vigh.

De weg naar de vrijheid
In De weg naar de vrijheid gaan verhalen en muziek over zoektochten naar vrijheid hand in hand. Schrijver Jan Brokken en het Berlage Saxophone Quartet tonen hoe beroemde musici naar vrijheid op zoek gaan en gingen. Soms letterlijk door te vluchten, zoals de Russische pianist Youri Egorov en de Koerdische componist Hawar Tawfiq, of door te blijven en de dictatuur van binnenuit te ondermijnen. Dat gold onder het communistische regime in de Sovjet-Unie voor de Rus Dmitri Shostakovich en de Est Arvo Pärt. Hun noten werden een geheimtaal waarin beiden vrijheid bezongen of dwang bekritiseerden. ‘In muziek zelf zit al een vrijheidsdrang’, zegt schrijver Jan Brokken. ‘De censuur kon hier vaak geen greep op krijgen; je voelt het, maar kunt er niet precies de vinger op leggen.’

Jan Brokken leest episodes voor uit zijn boeken In het huis van de dichter, Baltische zielen, De rechtvaardigen, De Kozakkentuinen De gloed van Sint-Petersburg.
Het Berlage Saxophone Quartet voert werken uit van Modest Moessorgski, Erwin Schulhoff, Arvo Pärt, Dmitri Shostakovich en Hanns Eisler. Plus het werk De Tocht, dat de Koerdische componist Hawar Tawfiq speciaal voor dit programma heeft geschreven. Hawar Tawfiq ontvluchtte Irak en kreeg politiek asiel in Nederland.
Het verlangen naar vrijheid kent zo vele vormen en gedaanten, al komt het vaak neer op één ding: mogen worden wie je bent!

Berlage Saxophone Quartet
Het Berlage Saxophone Quartet, in 2008 opgericht en genoemd naar de studentenwoning Berlage Blok in Amsterdam, bestaat uit Lars Niederstrasser, sopraansaxofoon; Peter Vigh, altsaxofoon; Juani Palop Tecles, tenorsaxofoon en Eva van Grinsven, baritonsaxofoon. Ze werden gecoacht door onder anderen hun oud-docent Arno Bornkamp en leden van het Alban Berg Kwartet.
De vier musici sleepten al snel meerdere prijzen in de wacht. Zo werden ze in 2011 laureaat bij de Deutsche Musikwettbewerb in Berlijn en wonnen zij de Dutch Classical Talent Award 2013 (jury- en publieksprijs).
In 2015 ontving het kwartet de Kersjesprijs, de meest prestigieuze Nederlandse prijs op het gebied van kamermuziek. Naar de mening van het bestuur van het Kersjes Fonds spreidt het Berlage Saxophone Quartet groot vakmanschap ten toon: ‘De vier uitstekende musici hebben zich sinds 2008 ontwikkeld tot een ensemble van het allerhoogste niveau.’
De debuut-cd van het Berlage Saxophone Quartet, SaxoFOLK, kreeg een warm onthaal door de Nederlandse en internationale pers. In 2017 volgde de cd In Search of Freedom, die eveneens werd overladen met lof. ‘Het Berlage Saxophone Quartet speelt razendknap en weet met (vrijwel) alleen saxofoons een enorme klankrijkdom te produceren (…). Een mooie plaat.’ (LUISTER).
Verschillende werken van die cd zijn te horen tijdens de concertlezing bij Muzenforum.

Jan Brokken
Jan Brokken (1949) is schrijver van romans, reisverhalen en literaire non-fictie. Hij debuteerde met De provincie en schreef onder andere De regenvogel, De blinde passagiers, De droevige kampioen, Mijn kleine waanzin, Waarom elf Antillianen knielden voor het hart van Chopin en In het huis van de dichter. Zijn werk is in veertien talen uitgebracht en heeft met name veel succes in Duitsland en Italië. Drie van zijn boeken zijn verfilmd, twee worden dat. Als schrijver heeft Brokken internationale faam verworven. The New York Times prees Jungle Rudy als een meesterwerk van verhalende non-fictie. Met Baltische zielen schreef Brokken een baanbrekend en grensverleggend boek, met De Kozakkentuin en De rechtvaardigen bewijst hij zich opnieuw als een verteller van formaat.
De zoektocht naar vrijheid is een belangrijk thema in het werk van de schrijver. Hij schreef onder meer een boek over de uit Rusland gevluchte pianist Youri Egorov. Maarten ’t Hart schreef over In het huis van de dichter: ‘Ik neem heel diep mijn hoed af voor dit boek. Aan zijn toch al imposante oeuvre heeft Jan Brokken een zeldzaam geslaagd meesterwerk toegevoegd. Het is hartverscheurend. Het is ook een moeilijk te overtreffen hoogtepunt. Zo’n boek schrijf je maar één keer.’ BN De Stem noemde Jan Brokken een ‘weergaloos verteller’, iets dat hij steeds vaker in theaters doet.

75 jaar vrijheid
In 2019 en 2020 herdenken we in Nederland het einde van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We vieren dat we sindsdien weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven. Wat de Stichting Muzenforum betreft sluit de concertlezing De weg naar de vrijheid daar goed op aan.
De geschiedenis van Stichting Muzenforum gaat namelijk terug naar de Tweede Wereldoorlog. Voor veel musici werd het al vroeg in de oorlog onmogelijk om concerten te geven. Iedereen die wenste op te treden moest zich vanaf 1942 inschrijven bij de Nederlandse Kultuurkamer. Veel artiesten waren Joods en mochten zich dus niet aansluiten, anderen deden dat uit principiële overwegingen niet. In Bloemendaal werd toen het initiatief genomen om huiskamerconcerten te geven. Na de oorlog is Muzenforum doorgegaan met het organiseren van concerten.